Eigen Wijze Sessies
Parallelle keynotes
Dinsdag 17 maart 09:00 – 09:45 uur
Programmalijn 1: Veranderingen in de context: de kunst van het opleiden in complexiteit
Programmalijn 2: Veranderingen in de doelgroep: meer maatwerk in leren en opleiden
Programmalijn 3: Veranderingen in de samenwerkingen: meer verbinding, nieuwe netwerken
Programmalijn 4: Veranderingen in de onderwijskaders en in onderzoek
Tijdens het Velon Congres 2026 bieden we ruimte aan bijdragen van onderzoekers aan lerarenopleidingen. Ze adresseren vanuit verschillende perspectieven actuele thema’s die in het congres centraal staan: van meertaligheid tot inclusiviteit en burgerschap, van onderwijsinnovatie tot kennis en onderzoek in de curricula van de lerarenopleidingen, met bijzondere aandacht voor creativiteit en verbeelding. We bundelen hun bijdragen onder de noemer van ‘Eigen Wijze Sessies’. Onze sprekers komen voornamelijk uit de lerarenopleidingen in de metropoolregio Amsterdam en werken in verschillende projecten samen met scholen en leraren in Noord Holland en Flevoland. Het congres biedt de gelegenheid om deze Eigen Wijze sprekers te ontmoeten en met ze in gesprek te gaan.
Gabriela Acosta Camacho
Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten
Arthur Bakker
Universiteit van Amsterdam
Catherine van Beuningen
Hogeschool van Amsterdam / Universiteit van Amsterdam
Tussen Ruimte en Relatie: Leren voor een Inclusieve Praktijk
Dit praktijkvoorbeeld richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
In deze praktische ingerichte onderzoekspresentatie deelt Gabriela Acosta Camacho inzichten uit haar kwalitatieve evaluatieonderzoek Internal Transformations (2024). Het onderzoek richt zich op de module Inclusieve Werk- en Leeromgeving, uitgevoerd en ontwikkeld voor docenten en stafmedewerkers in het hbo. Acosta Camacho geeft in deze lezing een inkijk in de leerervaringen van deelnemers, de opzet van de module (inhoudelijk en didactisch) is vormgegeven door o.a. (fysieke) werkvormen in te zetten.
Het grenswerk dat nodig is om meertaligheid te benutten
Deze onderzoekspresentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
De Onderwijsraad (2025) adviseert talige diversiteit te benutten ten gunste van meer kansengelijkheid. Maar hoe doe je dat? In termen van ‘grenswerk’ vat deze presentatie de belangrijkste lessen samen uit het Multi-STEM-project (multistem.net) waarin we binnen en buiten het onderwijs de uitdaging zijn aangegaan samen met praktijkpartners.
Talenbewust lesgeven: Opleiden voor een taaldiverse onderwijspraktijk
Door migratie en globalisering neemt taaldiversiteit in het onderwijs toe, maar leraren voelen zich hier vaak onvoldoende op voorbereid. De lezing introduceert talenbewust lesgeven als inclusieve aanpak die meertalige repertoires van leerlingen erkent en benut, en bespreekt voorbeelden uit de onderwijspraktijk en implicaties voor lerarenopleidingen.
Deze presentatie, een mix van inzichten uit onderzoek en voorbeelden uit onderwijs- en opleidingspraktijk, richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van leraren in het gespecialiseerd onderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
Nynke Bos
Hogeschool Inholland
Machteld de Jong
Hogeschool Inholland
Monique Leijgraaf & Zena Bani
Hogeschool IPABO
Wanneer verandering leegloopt: over modieuze oplossingen en duurzame onderwijsontwikkeling
Deze lezing met reflectieve interactie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van leraren in het gespecialiseerd onderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
In deze sessie staat niet de vraag centraal hoe lerarenopleidingen kunnen meebewegen met verandering, maar hoe modieuze, goed klinkende oplossingen het onderwijskundige gesprek juist kunnen afdekken. De bijdrage verkent onder welke voorwaarden verandering kan uitgroeien tot duurzame onderwijsontwikkeling, in plaats van leeglopende innovatie.
Een inclusieve klas: hoe ‘doe’ je dat eigenlijk?
Deze onderzoekspresentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
Het onderwijs staat al geruime tijd voor de uitdaging van toenemende diversiteit. Dit heeft grote impact op leraren en hun rol in de klas en in het lerarenteam. Tegelijk is het onderwijs een essentiële ontmoetingsplek waar (toekomstige) professionals leren omgaan met verschil, fouten mogen maken, inclusiviteit nastreven en hun persoonlijke én professionele grenzen ontwikkelen. Wat vraagt dat van leraren, hoe ‘doe’ je dat in een klaslokaal, hoe zorg je voor inclusiviteit en hoe geef je ook je persoonlijke en professionele grenzen aan?
“Yes! Keep going. You're a great writer!” Auto-etnografische onderwijsonderzoekers doen hun verhaal.
Deze onderzoekspresentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van leraren in het gespecialiseerd onderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
In een afwisseling van verhalen, theoretische inzichten en reflecties vertellen we over ons kritisch auto-etnografisch onderzoek naar alternatieve manieren van opleiden en onderzoeken. De manier waarop de docent van een door ons gevolgde cursus auto-etnografie met ons als studenten omging, vormt de inspiratie van ons project.
Martijn Meeter
Vrije Universiteit Amsterdam
Hessel Nieuwelink
Hogeschool van Amsterdam
Nathalie Roos
Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten
Een nieuwe plek voor onderzoek in lerarenopleidingen
Deze onderzoekspresentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
Traditioneel brengen we aanstaand leraren in contact met wetenschap door ze zelf praktijkonderzoek te laten doen. Dat wekt soms vooral afkeer van onderzoek op. Wat dan wel? Ik beargumenteer dat evidence-informed werken een beter model biedt voor de rol van onderzoek in het leraarschap en in de Lerarenopleidingen.
De rol van leraren(opleiders) in de ontwikkeling van burgerschap
Deze onderzoekspresentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van leraren in het gespecialiseerd onderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
Leraren(opleiders) worstelen met hun rol rondom burgerschapsonderwijs. Onderwijs kan kinderen en jongeren vooral helpen als er een gestructureerde aanpak is om democratische waarden te stimuleren. Dit vraagt van leraren(opleiders), schoolleiders dat zij nadenken over hoe zij zich tot deze waarden verhouden en wat zij hun leerlingen/studenten willen meegeven.
Welke rol kan artistiek activisme spelen in het opleiden van kunst- en maatschappijleerdocenten?
Deze onderzoekspresentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van lerarenopleiders
Deze sessie verkent de opbrengsten en inzichten van de driejarige pilot van de interdisciplinaire minor Dealing with the Real Stuff, een samenwerking tussen de Breitner Academie (AHK) en de opleiding Leraar Maatschappijleer (HvA), waarin wordt onderzocht hoe artistiek activisme kan bijdragen aan kritisch en actief burgerschap in het (kunst)onderwijs.
Marco Snoek & Fransje Damen
Hogeschool van Amsterdam
Ruben Vanderlinde
Universiteit Gent
Chiel van der Veen
Hogeschool Windesheim Flevoland
Met vallen en opstaan: Lessen voor het laten (mis)lukken van een ingrijpende curriculuminnovatie
Dit praktijkvoorbeeld richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
In deze sessie delen we de ‘wijze lessen’ die we geleerd hebben bij het ontwikkelen van een vernieuwende opleidingsroute voor vo/mbo. Een ontwikkeling met vallen en opstaan, bevlogen en visionaire innovatoren en afhakers, onjuiste veronderstellingen en aannames, aanpassingen en uiteindelijk een vierjarig programma met forse instroom en enthousiaste scholen.
Kennis leren inzetten: ‘Professional Vision’ als sleutel in de lerarenopleiding
Deze onderzoekspresentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
Wat vraagt een kennisrijk curriculum van de lerarenopleiding? Deze keynote laat zien hoe professional vision student-leraren ondersteunt in het ‘leren lezen’ van de klas. Aan de hand van concrete opleidingsdidactische voorbeelden toont ze hoe lerarenopleiders kennis niet alleen aanbieden, maar ook leergericht vertalen, modelleren en zichtbaar maken in de opleiding.
STRONGER2GETHER: leraren opleiden voor positieve sociale relaties tussen jongeren
Deze presentatie richt zich voornamelijk op:
- Opleiden van leraren in het primair onderwijs
- Opleiden van leraren in het voortgezet onderwijs
- Opleiden van leraren in het middelbaar beroepsonderwijs
- Opleiden van leraren in het gespecialiseerd onderwijs
- Opleiden van lerarenopleiders
In STRONGER2GETHER onderzoeken we samen met jongeren en professionals hoe positieve sociale relaties tussen jongeren bijdragen aan floreren en mentale gezondheid in VMBO, MBO en VSO. Deze Eigen Wijze sessie verkent wat dit vraagt van het opleiden, en van de professionele identiteit van leraren en lerarenopleiders.